Tập trung rà soát, hoàn thiện hai dự thảo nghị định về thuế xuất nhập khẩu

Ngày 07/09/2026, tại Thành phố Hải Phòng, Bộ Tài chính phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức hội thảo lấy ý kiến đối với hai Dự thảo Nghị định quan trọng về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Các nội dung được thảo luận tập trung vào việc hoàn thiện chính sách thuế, tháo gỡ vướng mắc thực tiễn và nâng cao tính khả thi khi triển khai.

Hoàn thiện chính sách thuế trong bối cảnh thương mại nhiều biến động

Theo cơ quan chủ trì soạn thảo (Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí), việc xây dựng Dự thảo Nghị định về thuế xuất khẩu, nhập khẩu được thực hiện trong bối cảnh thương mại quốc tế có nhiều thay đổi, cùng với sự gia tăng của các yêu cầu về xuất xứ hàng hóa, bảo vệ môi trường và chuyển đổi xanh.

Trong nước, hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế. Tính đến hết tháng 7/2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 319,7 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ. Trong khi đó, cán cân thương mại hàng hóa ghi nhận mức nhập siêu khoảng 20,3 tỷ USD.

Diễn biến này cho thấy hoạt động sản xuất và xuất khẩu đang duy trì đà tăng trưởng, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao giá trị gia tăng trong nước, kiểm soát nhập siêu và hướng tới cán cân thương mại ổn định, bền vững.

Hai dự thảo được đưa ra lấy ý kiến có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu, sản xuất, đầu tư cũng như quá trình thực hiện thủ tục hải quan của doanh nghiệp.

Hai Dự thảo Nghị định về thuế xuất, nhập khẩu tập trung vào những nội dung nào?

Dự thảo thứ nhất là Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 26/2023/NĐ-CP về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi.

Định hướng của dự thảo là tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế theo hướng tập trung, có trọng điểm; hỗ trợ sản xuất, xuất khẩu và phát triển công nghiệp hỗ trợ, đồng thời đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi xanh. Một số mức thuế suất cũng được rà soát, điều chỉnh trên cơ sở cân đối lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Đáng chú ý, dự thảo tập trung vào các chính sách ưu đãi thuế đối với ngành ô tô và công nghiệp hỗ trợ ô tô; nghiên cứu chính sách đối với linh kiện nhập khẩu phục vụ sản xuất xe máy điện chạy pin để xuất khẩu. Bên cạnh đó là các nội dung về cắt giảm, số hóa thủ tục hành chính, cập nhật Danh mục sản phẩm công nghệ số trọng điểm và xây dựng Danh mục hàng hóa trong nước đã sản xuất được.

Dự thảo thứ hai là Nghị định thay thế Nghị định 134/2016/NĐ-CP, nhằm khắc phục những bất cập phát sinh sau gần 10 năm thực hiện và bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

Các nội dung được rà soát bao gồm chính sách thuế đối với khu phi thuế quan, xuất nhập khẩu tại chỗ, hoạt động gia công, sản xuất hàng xuất khẩu và hoàn thuế. Dự thảo đồng thời hướng tới việc phân định rõ thẩm quyền giữa Chính phủ và Bộ Tài chính; loại bỏ những quy định về hồ sơ, thủ tục hải quan đã được điều chỉnh tại các văn bản thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Việc đơn giản hóa thủ tục, cập nhật tổ chức bộ máy và phương thức quản lý điện tử cũng là những nội dung được chú trọng trong quá trình xây dựng nghị định mới.

Tập trung đánh giá tính khả thi của các chính sách

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi trên bốn nhóm vấn đề chính như sau:

• Đánh giá sự cần thiết, tính hợp lý và hiệu quả hỗ trợ của từng chính sách, qua đó hạn chế tình trạng ưu đãi dàn trải và bảo đảm chính sách hướng đúng đối tượng.
• Xem xét tính khả thi của các điều kiện, hồ sơ, cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm của các bên liên quan.
• Đánh giá tác động của chính sách đối với sản xuất trong nước, hoạt động xuất khẩu, thu ngân sách, môi trường đầu tư và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.
• Nghiên cứu phương án chuyển tiếp nhằm bảo đảm các chính sách mới có thể được triển khai liên tục, hạn chế phát sinh khoảng trống pháp lý hoặc vướng mắc khi thực hiện.

Khẩn trương hoàn thiện hai Dự thảo Nghị định về thuế xuất nhập khẩu

Phát biểu kết luận hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn đề nghị Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí chủ trì, phối hợp với Cục Hải quan và các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện hai Dự thảo Nghị định.

Cơ quan soạn thảo được yêu cầu tổng hợp và phân loại đầy đủ các ý kiến theo từng nhóm vấn đề, từng điều, khoản; đồng thời xác định rõ những nội dung đã đạt đồng thuận, những vấn đề còn có ý kiến khác nhau và nội dung cần tiếp tục tham vấn các cơ quan chuyên ngành, hiệp hội hoặc doanh nghiệp.

Đối với mỗi đề xuất chính sách, phương án xử lý cần được làm rõ. Trường hợp tiếp thu phải thể hiện cụ thể trong dự thảo; nếu không tiếp thu cần giải trình dựa trên cơ sở pháp lý, thực tiễn và đánh giá tác động.

Quá trình hoàn thiện tiếp tục được thực hiện với sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, cơ quan Hải quan, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp, hướng tới việc bảo đảm các quy định sau khi ban hành có tính khả thi và được triển khai thống nhất.

Hiện hai Dự thảo Nghị định đã được các đơn vị thuộc Bộ Tài chính phối hợp với Cục Hải quan rà soát, đồng thời lấy ý kiến rộng rãi các bộ, ngành và địa phương theo quy định của pháp luật về xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần tiếp tục theo dõi quá trình hoàn thiện hai Dự thảo Nghị định kể trên để chủ động cập nhật khi chính sách mới được ban hành và có hiệu lực.

Dương Nguyễn

ECUS là giải pháp phần mềm khai hải quan điện tử của Công ty phát triển công nghệ Thái Sơn. Phần mềm hỗ trợ doanh nghiệp khai hải quan đúng, đủ nghiệp vụ hải quan và đáp ứng tuân thủ các quy định mới nhất của Pháp luật. Đơn vị cần hỗ trợ ký thuật phần mềm vui lòng liên hệ:

• Tổng đài HTKH 24/7: 1900 4767 (miền Bắc) & 1900 4768 (miền Trung & Nam)
• Website: https://ecus.vn/